Referaty

Konferencja będzie obejmować trzy sesje, którym odpowiadają zestawione niżej grupy referatów. Część referatów zostanie wygłoszona w trybie krótkiego komunikatu (z intencją kontynuowania dyskusji w konferencyjnym blogu).
Z anonsami referatów można zapoznać się po kliknięciu w symbol z prawej strony.

1. Filozofia w logice

Witold Marciszewski (UwB): Rozumowania oglądowe a rozumowania sformalizowane
Odczyt jest pomyślany jako częściowa odpowiedź na jedno z pytań postawionych przed konferencją: W jakim zakresie rozumowania potoczne – oglądowe, intuicyjne, heurystyczne etc. – poddają się  formalizacji i automatyzacji?
Punktem wyjścia jest wykazanie, że istnieją r.oglądowe czyli takie, które nie dają się wyrazić jako teksty w którymś  z języków potocznych lub symbolicznych; te drugie to języki sformalizowane za pomocą symboliki logicznej. Pokazuje się następnie, jak poszerza się zakres r.oglądowych poddających się formalizacji dzięki sukcesywnemu zwiększaniu zaangażowania ontologicznego języków sformalizowanych użytych do utekstowienia r.oglądowych, przy czym ogniwem pośredniczącym są języki potoczne o podobnym zaangażowaniu w ontologię. Przykłady  j.symbolicznych o większym (niż rachunek klasyczny) zaangażowaniu ontologicznym: modalne, deontyczne, logiki wyższych rzędów itp. To zaangażowanie jest istotą obecności filozofii w logice, a na ile logika wspiera informatykę – obecności także w informatyce.  — Tekst odczytu w formie slajdów jest dostępny pod adresem http://calculemus.org/CA/fil-inform/odczyt-pw1.pdf— Abstrakt.
Anna Wójtowicz (UW): Heurystyka – błąd czy metoda?
W referacie zostanie przedstawione pojęcie heurystyki, pojawiające się w informatyce, filozofii nauki i przy ocenie racjonalności wnioskowań zawodnych. Przeanalizowane zostaną następujące problemy: Jakie są cechy charakterystyczne heurystyk? Czy można podać neutralną definicję pojęcia heurystyki? Przy jakich założeniach zastosowanie heurystyki uznaje się za błąd (zachowanie nieracjonalne)? Abstrakt
Joanna Golińska-Pilarek (UW): Automatyzacja wnioskowań z wykorzystaniem relacyjnych systemów dual tableau
Metody relacyjne i systemy dedukcyjne w stylu dual tableaux stanowią ważny nurt badań w teorii automatycznej dedukcji i logicznej reprezentacji wiedzy. Systemy te są dobrym narzędziem realizacji trzech głównych zadań logicznych, leżących u podstaw wszystkich związanych z IT metod formalnych: weryfikacji prawdziwości (validity checking), weryfikacji spełniania (model checking), weryfikacji wynikania (entailment). Celem referatu jest omówienie logicznych podstaw systemów dual tableaux wraz z ich zastosowaniami do pewnych klas logik (logiki klasyczne, modalne, logiki temporalne, logiki dla wnioskowań przy niepełnej, przybliżonej i rozmytej informacji, logiki programów). Abstrakt
Robert Piechowicz (UPJP2, CC): Trust-logic jako podstawa formalizacji wypowiedzi
Trust-logic jest – zgodnie z nazwą – systemem formalizującym pojęcie uznania wiarygodności odbieranej informacji. Taka postawa wydaje się być istotną składową zarówno procesu konstruowania systemu przekonań jak też aktywności komunikacyjnej. Z uwagi na to uwzględnienie trust-logic może stanowić dobry punkt wyjścia do opisania strategii poznawczych i komunikacyjnych w zarówno w przypadku komputerów jak też istot ludzkich. Abstrakt
Dariusz Piętka (UKSW): O różnych sposobach rozumowania przez analogię
Wnioskowania przez analogię opierają się na dostrzeżeniu podobieństw polegających na zgodności relacji między obiektami, częściami tych obiektów, czy nawet zgodności ich cech. W zależności od sposobu identyfikacji wspomnianej zgodności oraz jej rodzaju, uważać będziemy wnioskowania przez analogię za wnioskowania zależne od innych wnioskowań bądź od nich niezależne, a sam schemat wnioskowania za kompletny lub niekompletny (zawierający nie wprost inne rodzaje wnioskowań). Celem referatu jest, z jednej strony, klasyfikacja wnioskowań przez analogię, z drugiej strony zaś, przedstawienie zasad, wedle których one przebiegają. Abstrakt

2. Filozofia w informatyce (i jej zastosowaniach)

Jerzy Mycka (UMCS): Pojęcie efektywności w odniesieniu do Cantorowskiej i aksjomatycznej teorii mnogości
Referat wskaże na istotne różnice w koncepcjach zbioru uwidocznionych w teorii mnogości Cantora oraz w aksjomatycznej teorii mnogości. Na tej podstawie przeanalizowane zostanie zagadnienie warunków gwarantujących możliwość wyliczania elementów zbiorów. W dalszym ciągu rozważań ten aspekt obu wspomnianych ujęć teorii mnogości zostanie skonfrontowany z pojęciami efektywnej przeliczalności i efektywnej rozstrzygalności obecnymi w teorii obliczalności. Abstrakt
Adam Olszewski (UPJP2, CC): Intuicyjne pojęcie funkcji
Intuicyjne pojęcie funkcji efektywnie obliczalnej występuje w sformułowaniu Tezy Churcha, która stanowi, że dostęp do intuicyjnego pojęcia funkcji jest możliwy przez pojęcie funkcji rekurencyjnej. Moje wystąpienie ma  pokazać możliwość niezależnego „dostępu” do takiego pojęcia od strony nauk kognitywnych i psychologii. Abstrakt
Józef Lubacz (PW): O ontologiczności informatyki
Referat charakteryzuje ontologiczność informatyki, zwracając uwagę, że chociaż w informatyce modne stały się „ontologie”, w praktyce brak właściwego rozróżnienia zagadnień ontologicznych od epistemologicznych, a w szczególności  poiesis od episteme oraz deskrypcji od preskrypcji, a w konsekwencji prawdy epistemologicznej od ontologicznej.  Abstrakt  /  Pełny tekst
Paweł Polak (UPJP2, CC): Obliczenia naturalne - krytyczne spojrzenie z filozoficznego punktu widzenia
Obliczenia naturalne są interesującą koncepcją współczesnej informatyki. Dzięki niej możliwe jest połączenie w naturalny sposób informatyki z naukami przyrodniczymi; jest też dogodną bazą dla różnorodnych uogólnień, stąd często stanowi również punkt wyjścia dla refleksji filozoficznej. Referat ma na celu określenie, w jaki sposób wykorzystywana jest w filozofii koncepcja obliczeń naturalnych. Podjęta zostanie próba krytycznej oceny wyróżnionych stanowisk. Abstrakt
Anna Sarosiek (UPJP2, CC): Autonomia maszyn z punktu widzenia klasycznego i biosemiotycznego podejścia do sztucznej inteligencji
Idea inteligentnych, samoświadomych i autonomicznych maszyn jest od dawna mocno dyskutowana. Klasyczne podejście proponuje wiele metod rozwiązywania problemów, mogących przybliżyć czas powstania autonomicznych systemów. Istnieją również odmienne stanowiska, w tym nurt biosemiotyczny, który przedstawia nową perspektywę postrzegania przedmiotu badań oraz oferuje odmienne rozwiązania. Abstrakt
Sławomir Leciejewski (UAM): Cyfrowa rewolucja w badaniach eksperymentalnych studium filozoficzne
Głównym celem mojego komunikatu jest zasygnalizowanie możliwych odpowiedzi na dwa fundamentalne pytania z zakresu filozoficznej refleksji nad nauką i jej rozwojem. Po pierwsze, czy zastosowanie komputera w naukach empirycznych wyznacza nowy, komputerowy styl badań naukowych? Po drugie, czy komputer zrewolucjonizował badania eksperymentalne? Udzielając na nie odpowiedzi, odwołuję się do znanych koncepcji stylu myślowego Flecka, stylu badań naukowych Crombiego i jego późniejszych modyfikacji oraz kilku koncepcji rewolucji naukowych (Kuhna, Cohena, Hackinga i Shapina). Komunikat
Helena Bulińska-Stangrecka(PW): E-kultura w administracji
Terminem „e-kultura” określa się kulturę organizacji wirtualnej, np. biznesowej czy edukacyjnej. E-kulturę cechuje zmienność, elastyczność i innowacyjność. Jest ona powiązana z technologią informatyczną, która z jednej strony, warunkuje jej zaistnienie, a z drugiej, umożliwia jej funkcjonowanie. Realizacja funkcji e-kultury odbywa się poprzez wykorzystanie narzędzi informatycznych. E-kultura wspiera także społeczną stronę organizacji wirtualnej, pozwalając na adaptację pracowników do specyfiki powierzanych im zadań. Komunikat

3. Filozofia informacji

Paweł Stacewicz (PW): O redukcji informacji do danych
Nie licząc kontekstów czysto technicznych informacja jest pojęciem dużo szerszym niż dane, czyli w określony sposób a) ustrukturyzowane i b) zakodowane tworzywo systemów informatycznych. Mimo to, przyrównując informację do danych zyskujemy pewien ciekawy (i ścisły) wgląd w pojęcie informacji, a także umysłu, który informacje przetwarza. Dostrzegamy nadto pewne potencjalne ograniczenia umysłu, związane a takim czy innym sposobem kodowania informacji. Abstrakt
Marek Hetmański (UMCS): Metafory informacyjne
W referacie omówione zostaną metaforyczne środki zastosowane przez C. Shannona i W. Weavera w The Mathematical Theory of Communication do zdefiniowania pojęcia informacji oraz płynące z tego konsekwencje dla sposobu jej rozumienia. W świetle kognitywnej teorii metafory scharakteryzowane zostaną przykłady metafor mówiących o różnorodnych zjawiskach informacyjno-komunikacyjnych. Metafory informacyjne – porównujące złożone zjawisko informacji jako takiej (domena docelowa) ze zjawiskami prostymi i znanymi (domena źródłowa) – są nie tylko użytecznymi (niekiedy także mylącymi) zwrotami językowymi, ale wyrażają również schematy myślowe i pojęciowe reprezentujące złożone procesy informacyjne. Omówiona będzie struktura tych kognitywnych schematów, a także – na przykładzie instytucji i organizacji zarządzających danymi i informacją – rola powstałych tą drogą metafor w konceptualizowaniu i organizowaniu poznania i wiedzy. Abstrakt
Roman Krzanowski (CC): Koncept informacji T. Stoniera i jego implikacje
Referat omawia wybrane problemy konceptualizacji pojęcia informacji wychodząc od modelu informacji zaproponowanego przez Stonier’a. Stonier sformułował definicję informacji, w której informacja jest spostrzegana jako podstawowy (trzeci) element wszechświata, na równi z energia i materią. Koncepcja informacji proponowana przez Stoniera radykalnie różni się od definicji opartych na teorii komunikacji i informatyce czy definicjach zakładających obecność odbiorcy, ukazując ograniczenia takich zrozumień informacji i potrzebę ich rewizji. Koncept informacji Stoniera jest porównany z szeregiem innych definicji tego pojęcia; zarysowany jest również problem sokalizacji pojęcia informacji. W zakończeniu referat przestawia również zarys propozycji badań nad formalizacją i ontologią informacji. Abstrakt
Andre Włodarczyk (CELTA Paris): Informacja a komunikat
Zakładając, że jakiś formalny opis świata byłby jego ustaloną ontologią, mówienie o nim w jakimś języku naturalnym przy użyciu takiej ontologii można by analizować za pomocą pojęć zarówno semantycznych jak i pragmatycznych. Informacja zawarta w mowie ludzkiej jest wybitnie deklaratywna i relacyjna (nie zerojedynkowa). Komunikowanie natomiast odbywa się dzięki enkapsulacji, która umożliwia redukcję informacji podczas przekazu i – na odwrót – wzbogacenia podczas odbioru. Jakoże znaki są zarówno obiektami jak i meta-obiektami, w celu zachowania spójności dyskursu, orzekanie (komunikowanie informacji) opiera się na meta-informacji. Abstrakt
Radosław Siedliński (PJATK): O rozumieniu informacji w biologii
Odczyt poświęcony będzie prezentacji różnych rozumień pojęcia informacji w biologii współczesnej. Analizować będę także konteksty użycia tzw. „information talk” – powszechnego w biologii współczesnej używania terminologii ściśle związanej z pojęciem informacji (jej kodowania, modyfikowania, kopiowania itp.). Zaproponuję także odpowiedź na pytanie o zakres stosowalności owej specyficznie „informacjocentrycznej” siatki pojęciowej. Abstrakt

Możliwość komentowania jest wyłączona.