Za reizmem ontologicznym przemawiaj\u0105 silne argumenty. S\u0105 to redukcje reistyczne, bezpo\u015brednio wspieraj\u0105ce negatywne tezy reizmu, a po\u015brednio tez\u0119 pozytywn\u0105, stwierdzaj\u0105c\u0105, \u017ce da si\u0119 pomy\u015ble\u0107 tylko takie obiekty, kt\u00f3rymi s\u0105 jakie\u015b rzeczy. W szczeg\u00f3lno\u015bci np. nie da si\u0119 pomy\u015ble\u0107 w\u0142asno\u015bci (jako\u015bci) jako czego\u015b, lecz jedynie co\u015b, czego jest to w\u0142asno\u015b\u0107, jako takie-a-takie. W ten spos\u00f3b eliminuje si\u0119 wszystkie kategorie ontologiczne nie b\u0119d\u0105ce podkategoriami kategorii rzeczy, natomiast w stosunku do rzeczy takiej redukcji nie da si\u0119 przeprowadzi\u0107.<\/p>\n
W \u017ar\u00f3d\u0142owej wersji reizmu sformu\u0142owanej przez Kotarbi\u0144skiego boryka si\u0119 on jednak z powa\u017cnymi problemami zwi\u0105zanymi z ontologi\u0105 dziedziny matematyki i jej teoriomnogo\u015bciowych podstaw. Niezale\u017cnie od faktycznego odrzucenia przez matematyk\u00f3w mereologii jako alternatywnej wzgl\u0119dem teorii mnogo\u015bci podstawy dla matematyki, trzeba jako\u015b zda\u0107 spraw\u0119 z samej mo\u017cliwo\u015bci oparcia matematyki na teorii mnogo\u015bci. Tymczasem, w \u015bwietle redukcji przedstawionej przez Kotarbi\u0144skiego, zbiory w sensie dystrybutywnym (teoriomnogo\u015bciowym) powinny podzieli\u0107 los w\u0142asno\u015bci i innych wyeliminowanych kategorii ontologicznych.<\/p>\n
Analogiczne problemy pojawiaj\u0105 si\u0119 w kontek\u015bcie ontologii dziedziny informatyki. Je\u015bli zgodzi\u0107 si\u0119, \u017ce informacja zawsze jest aspektem struktury pewnego jej no\u015bnika, to w \u015bwietle standardowej wersji reizmu jest ona hipostaz\u0105. Po pierwsze bowiem, struktur\u0119 mo\u017cna uzna\u0107 za w\u0142asno\u015b\u0107 czego\u015b ustrukturyzowanego, a tym samym hipostaz\u0105. Po drugie, je\u015bli zaakceptowa\u0107 teoriomnogo\u015bciow\u0105 interpretacj\u0119 struktur, to struktura, jako konstrukt teoriomnogo\u015bciowy, jest konstrukcj\u0105 z hipostaz. Co gorsza, mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119, czy no\u015bnikiem musi by\u0107 rzecz, a nie np. proces, kt\u00f3ry dla reizmu sam jest hipostaz\u0105.<\/p>\n
Na szcz\u0119\u015bcie zliberalizowana wersja reizmu, kt\u00f3r\u0105 sk\u0142onny jestem nazwa\u0107 radykalnym arystotelizmem, wi\u0105\u017c\u0105ca reizm nie z klasycznym nominalizmem, lecz z tzw. teori\u0105 wzgl\u0119du, skutecznie radzi sobie z tymi problemami, pozwalaj\u0105c te\u017c wyja\u015bni\u0107 relacje mi\u0119dzy informacj\u0105 a jej no\u015bnikiem i przekazem. Zgodnie z ma\u0142o popularnym rozwi\u0105zaniem sporu o uniwersalia, jakim jest teoria wzgl\u0119du, powszechnikiem nie jest ani jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 indywiduum, ani co\u015b poza nim, lecz indywiduum rozpatrywane pod odpowiednim og\u00f3lnym wzgl\u0119dem. Na przyk\u0142ad indywiduum, jakim jest Sokrates, rozpatrywane pod odpowiednimi wzgl\u0119dami jest te\u017c filozofem i cz\u0142owiekiem. Jako zgodna z pozytywn\u0105 tez\u0105 nominalizmu, w \u015bwietle kt\u00f3rej mo\u017ce istnie\u0107 tylko co\u015b, czym jest jakie\u015b indywiduum, a zarazem z najog\u00f3lniej rozumian\u0105 tez\u0105 realizmu poj\u0119ciowego, w \u015bwietle kt\u00f3rej s\u0105 mo\u017cliwe, a nawet istniej\u0105, powszechniki, teoria wzgl\u0119du zas\u0142uguje na brzmi\u0105ce paradoksalnie miano nominalistycznego realizmu poj\u0119ciowego.<\/p>\n
Teoria wzgl\u0119du pozwala rozr\u00f3\u017cni\u0107 mi\u0119dzy w\u0142asno\u015bci\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na byciu czego takim-a-takim, a aspektem tego czego\u015b, kt\u00f3rym jest owo co\u015b jako takie-a-takie. Jak wida\u0107, aspektem jest owo co\u015b rozpatrywane pod pewnym wzgl\u0119dem, a zatem, w odr\u00f3\u017cnieniu od w\u0142asno\u015bci, kt\u00f3ra jest hipostaz\u0105, aspekt istnieje na r\u00f3wni z tym, czego jest aspektem, jako powszechnik w sensie teorii wzgl\u0119du. W szczeg\u00f3lno\u015bci, istniej\u0105cy zbi\u00f3r w sensie dystrybutywnym jest zawsze aspektem pewnej ca\u0142o\u015bci, czyli zbioru w sensie kolektywnym (mereologicznym), kt\u00f3rego istnienie Kotarbi\u0144ski by\u0142by sk\u0142onny zaakceptowa\u0107. Natomiast zbiorowo\u015b\u0107 (mnogo\u015b\u0107) jako w\u0142asno\u015b\u0107 tej ca\u0142o\u015bci jest oczywi\u015bcie hipostaz\u0105. Oznacza to, \u017ce teoria wzgl\u0119du pozwala pogodzi\u0107 reizm z teori\u0105 mnogo\u015bci, z czego zreszt\u0105 nie wynika, by reista mia\u0142 zaakceptowa\u0107 istnienie wszystkich zbior\u00f3w dystrybutywnych. Wystarczy, by m\u00f3g\u0142 on pomy\u015ble\u0107 pewne takie zbiory jako istniej\u0105ce, co pozwala mu traktowa\u0107 poj\u0119cie zbioru jako niepuste.<\/p>\n
Podobnie, podczas gdy takie-a-takie ustrukturyzowanie czego\u015b jest hipostaz\u0105, nie jest ni\u0105 taka-a-taka struktura tego czego\u015b, gdy\u017c jest jego aspektem w powy\u017cszym sensie. Oznacza to, \u017ce pewne struktury istniej\u0105 \u2013 mianowicie te, kt\u00f3rymi s\u0105 odpowiednio ustrukturyzowane rzeczy. Dotyczy to, pod tym samym warunkiem, struktur odtworzonych jako konstrukty teoriomnogo\u015bciowe, chocia\u017c nale\u017cy si\u0119 wystrzega\u0107 traktowania takiej rekonstrukcji jako dos\u0142ownego obrazu rekonstruowanej struktury.
\nAby rzecz by\u0142a no\u015bnikiem informacji, musi by\u0107 odpowiednio ustrukturyzowana. Zainformowanie jest pewnym aspektem ustrukturyzowania, kt\u00f3re jest hipostaz\u0105. Natomiast informacja jest aspektem struktury, kt\u00f3ra tym samym jest ni\u0105, za\u015b struktura jest aspektem no\u015bnika, co oznacza, \u017ce zainformowany no\u015bnik jest swoj\u0105 struktur\u0105, a w konsekwencji informacj\u0105. Je\u015bli wi\u0119c no\u015bnikiem jest istniej\u0105ca rzecz, to informacja istnieje.<\/p>\n
Co jednak, je\u015bli no\u015bnikiem nie jest rzecz, lecz obiekt, kt\u00f3ry z punktu widzenia reizmu jest hipostaz\u0105? Konsekwentnie trzeba wtedy przyj\u0105\u0107, \u017ce informacja, kt\u00f3rej jest no\u015bnikiem, nie istnieje. Mo\u017cna za\u015b twierdzi\u0107, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest w przypadku przekazu informacji. Je\u015bli nawet informacja jest przenoszona na jakim\u015b no\u015bniku b\u0119d\u0105cym rzecz\u0105, to samo jej przekazywanie na ten no\u015bnik z pewnego no\u015bnika \u017ar\u00f3d\u0142owego, a potem z niego na no\u015bnik docelowy, nie jest rzecz\u0105, lecz procesem. Podobnie, procesem jest przetwarzanie informacji. Jaki wobec tego jest status bytowy informacji w trakcie jej przekazywania lub przetwarzania?<\/p>\n
Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w \u015bwietle analiz reistycznych proces zawsze polega na tym, i\u017c co\u015b (a \u015bci\u015blej: jako\u015b) dzieje si\u0119 z pewn\u0105 rzecz\u0105 lub rzeczami. Nie ma czego\u015b takiego jak proces, lecz tylko pewne rzeczy si\u0119 \u201eprocesuj\u0105\u201d, tj. zmieniaj\u0105 si\u0119 b\u0105d\u017a one pod wzgl\u0119dem jako\u015bciowym, b\u0105d\u017a relacje, w jakich pozostaj\u0105 wzgl\u0119dem siebie nawzajem. W przypadku za\u015b przekazu lub przetwarzania informacji dochodzi do oddzia\u0142ywania, w wyniku kt\u00f3rego na podstawie zainformowanego no\u015bnika nast\u0119puje zmiana zainformowania innego no\u015bnika, b\u0105d\u017a niego samego. W szczeg\u00f3lno\u015bci, mo\u017ce to by\u0107 powielenie informacji, polegaj\u0105ce na tym, \u017ce nowy no\u015bnik zostanie zainformowany tak samo, jak stary.
\nCzy wobec tego musi istnie\u0107 co\u015b takiego jak przekazywana informacja? Bynajmniej. Wystarczy, \u017ce istniej\u0105 zainformowane rzeczy, kt\u00f3re ze sob\u0105 oddzia\u0142uj\u0105. Mo\u017ce za to istnie\u0107 informacja przekazana, b\u0105d\u017a przetworzona, kt\u00f3r\u0105, jak pami\u0119tamy, jest zawsze pewna zainformowana rzecz. W trakcie za\u015b przekazywania, czy te\u017c przetwarzania informacji zmienia si\u0119 zainformowanie oddzia\u0142uj\u0105cych no\u015bnik\u00f3w. Nic w dos\u0142ownym sensie nie jest wi\u0119c przenoszone, a tym, co jest przetwarzane, s\u0105 owe no\u015bniki, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 si\u0119 pod wzgl\u0119dem zainformowania.<\/p>\n
MATERIA\u0141Y DO DYSKUSJI<\/strong><\/p>\n 1) \u00a0 Radykalny arystotelizm (artyku\u0142)<\/a><\/p>\n 2)\u00a0\u00a0 Wolna ontologia (artyku\u0142)<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Za reizmem ontologicznym przemawiaj\u0105 silne argumenty. S\u0105 to redukcje reistyczne, bezpo\u015brednio wspieraj\u0105ce negatywne tezy reizmu, a po\u015brednio tez\u0119 pozytywn\u0105, stwierdzaj\u0105c\u0105, \u017ce da si\u0119 pomy\u015ble\u0107 tylko takie obiekty, kt\u00f3rymi s\u0105 jakie\u015b rzeczy. W szczeg\u00f3lno\u015bci np. nie da si\u0119 pomy\u015ble\u0107 w\u0142asno\u015bci (jako\u015bci) … Czytaj dalej