%& --translate-file=il2-pl
\input 0.sty \input ramka  \q \baselineskip12pt   \magnification1200
\hsize14cm \vsize20cm
\advance\hoffset6mm
\vglue3cm
\pn
{\bbf IV,}
\s\b\bsn
{\bbf 1.
\s\bsn
{\bf 1.1.}



\bsn     
{\bbf 4. Proste kryterium sprawno�ci system�w: kierunki migracji ludno�ci}
\bsn 
Mo�na przyj�� za pewnik, �e gdy ludzie gdzie� w�druj�, to z miejsca, gdzie
jest im gorzej, do miejsca, w kt�rym spodziewaj� si� mie� lepiej. Nigdy
przeciwnie. I tak przemieszczaj� si� od miejsca, gdzie brakuje po�ywienia do
miejsca, gdzie powinno by� go wi�cej, podobnie poszukuj�c innych zasob�w,
jak woda, lepszy klimat, uprawne ziemie. A gdy opuszczaj� jakie�
spo�ecze�stwo z jego poziomem i sposobe, �ycia, to po to, �eby si� znale�� w
innym, gdzie egzystowa�oby si� na wy�szym poziomie dzi�ki lepszemu systemowi
organizacji �ycia zbiorowego.

Cho� s� to pewniki, usilnie je w pewnych czasach i miejscach negowano,
rozwijaj�c kolosalny aparat propagandy i terroru, �eby zmusi� ludzi do
my�lenia inaczej. To znaczy, do my�lenia, �e �yj� w najlepszym z mo�liwych
system�w cywilizacyjnych, cho� w rzeczywisto�ci �yli w najgorszym.
Propaganda s�u�y�a wpajaniu tego przekonania, a terror likwidowaniu tych,
kt�rzy nie dali sobie go wpoi� i pr�bowali zmiany losu przez ucieczk� do
innego systemu.  By� to najbardziej dramatyczny rodzaj migracji. Cho� nie
m�g� by� masowy, bo zapobiega� temu gigantyczny i nies�ychanie kosztowny
system zap�r granicznych, fakt �e pomimo tego ludzie pr�bowali ucieczek
�wiadczy, jak wielk� si�� jest p�d do poprawy losu. Tak powsta�o jakby
laboratorium historii, w kt�rym mo�na mierzy�, jak wielka jest moc impuls�w
migracyjnych.

Zatrzymajmy si� na chwil par� w tym laboratorium, zwiedzaj�c je pod
kierunkiem tak wytrawnego przewodnika, jakim jest wsp�czesny rosyjski
historyk komunizmu i drugiej wojny �wiatowej Wiktor Suworow. Si�gamy do
jego ksi�zki {\k Ostatnia republika}. 

Powi��my najpierw ten tytu� z opisywanym w ksi��ce przedsi�wzi�ciem budowy
Pa�acu Rad, kt�ry z niewyobra�alnym nak�adem koszt�w wznoszono w Moskwie z
rozkazu Stalina przez lata trzydzieste ubieg�ego wieku. Nim doko�czono
budow�, Stalin kr�tko po agresji niemieckiej z czerwca 1941 poleci� j�
zburzy� i nigdy ju� potem do pomys�u tej budowy nie wraca�.

Dlaczego? Dlatego, �e inwazja niemiecka pogrzeba�a na zawsze jego plan
podboju ca�ego �wiata, do czego w�adza radziecka szykowa�a si� od swych
pocz�tk�w. W tym celu przygotowano mia�d��c� pot�g� ofensywn�, do kt�rej nie
da si� przyr�wna� pot�gi �adnego innego z �wczesnych mocarstw, ani Niemiec
ani nawet USA. Milion �wietnie wyszkolonych wojsk powietrzno-desantowych do
dywersji na ty�ach wroga, nieobecny wtedy w �adnej innej armii sprz�t do
forsowania rzek, jak czo�gi amfibie, czo�gi i samoloty g�ruj�ce technicznie
nad wszystkim, co w�wczas zna�a technika wojskowa, a do tego z mia�d��c�
przewag� ilo�ciow�, wreszcie ca�e tony perfekcyjnych map teren�w b�d�cych do
zdobycia i wagony rozm�wek rosyjsko-niemieckich dla �o�nierzy, �eby sprawnie
sobie radzili na okupowanej ziemi niemieckiej. To wszystko mia�o run�� na
Europ� w lipcu 1941, ju� skoncentrowane na granicy z Niemcami i Rumuni�.

Wobec tak zakrojonych plan�w ofensywy nie by�o na granicy z Niemcami
bunkr�w, okop�w i zasiek�w, utrudnia�yby one bowiem w�asne natarcie; nie
by�o sprz�tu do obrony w�asnych lotnisk, jak odpowiednie my�liwce (plan
agresji wymaga� skoncentrowania produkcji na bombowcach), nie bylo nawet map
teren�w rosyjskich, kt�rych przysz�oby broni�. W tej sytuacji uderzenie
niemieckie wyprzedzaj�ce o kilka tygodni sowiecki termin inwazji nie tylko
przynios�o Armii Czerwonej koszmarn� kl�sk� pierwszych miesi�cy. Zmusi�o te�
do po�egnania si� z planem podboju �wiata, �eby stworzy� ze� jedn� globaln�
Republik� Rad. Ca�a gigantyczna pot�ga ofensywna okaza�a si� na nic, a co
gorzej, sta�a si� przeszkod� w prowadzeniu wojny obronnej. Milion
spadochroniarzy kaza� Stalin zamieni� w piechur�w i zupe�nie do tej roli
nieprzygotowanych s�a� przeciw czo�gom, gdzie gin�li masami. Zgromadzony nad
granic� sprz�t ofensywny najwy�szej klasy, kt�rym mo�na by wyposa�y� kilka
armii �wiata, dosta� si� w r�ce Niemc�w.

Ta utracona pot�ga agresji, budowana przez dwie dekady by�a ju� nie do
odtworzenia. Nawet gdyby pr�bowa� j� odtworzy� za czas jaki�, to w Europie
postawi�a ju� stop� pot�ga militarna ameryka�ska, a potem atomowa r�wnowaga
strachu przenicowa�a spos�b my�lenia o podboju �wiata.  

Ale nim to si� sta�o, budowano Pa�ac Rad, kt�ry mia� by� zwie�czony
gigantycznym pos�giem Lenina. Lenin zostawi� w testamencie wol� zaniesienia
systemu komunistycznego po kra�ce �wiata, a Stalin na jego pogrzebie
�lubowa�, �e wola ta zostanie wykonana. Ot� Pa�ac Rad mia� by� miejscem
przyjmowaniu kapitulacji kolejnych pa�stw czyli republik podbijanych (w
terminolologii sowieckiej ,,wyzwalanych'') w roku wojny �wiatowej przez
Armi� Czerwon�, a� po ostatni�, kt�rej kapitulacja b�dzie pocz�tkiem nowej
szcz�liwej ery ludzko�ci -- globalnego panowania komunizmu.

Jak to si� ma do zagadnienia migracji? Poprzed�my to pytanie jeszcze innym.
Dlaczego tw�rcom komunizmu, od Marksa i Engelsa, przez Lenina i Trockiego,
po Stalina, tak zale�a�o na podbiciu dok�adnie ca�ego �wiata? Czy nie
wystarczy�oby, powiedzmy, trzy czwarte, dla zdobycia po��danych bogactw i
zaspokojenia ��dzy panowania? Ot� nie. Istotne jest, �eby podbi� wszystko.
Dlaczego? Oddaj� g�os Suworowowi.
\m
  {\ls \n Stalin rozumia�, �e d�ugotrwa�e istnienie systemu komunistycznego
  nie jest mo�liwe. ,,Istnienie przez czas d�u�szy Republiki Rad obok pa�stw
  imerialistycznych to rzecz nie do pomy�lenia'' -- twierdzi� Lenin. I
  wielokrotnie powtarza�: ,,Dop�ki istnieje kapitalizm i socjalizm, nie mo�e
  by� mowy o pokoju; albo jeden, albo drugi system w ko�cu zwyci�y.'' Te
  s�owa Lenina Stalin cz�sto cytowa�. [...]

  Zwi�zek Radziecki musia� ogarn�� ca�y �wiat, poniewa� nie m�g� graniczy� z
  normalnymi pa�stwami. Ratunku dla komunizmu mo�na by�o szuka� jedynie w 
  jego rozprzestrzenieniu si� na ca�y �wiat, w unicestwieniu normalnego
  �ycia w pozosta�ych krajach, tak by nie istnia�o pa�stwo, o kt�rym
  obywatel radziecki m�g�by marzy�, w kt�rym mog�by si� schroni�. Za
  granicami Zwi�zku Radzieckiego nale�a�o zd�awi� wszelkie obce,
  niesowieckie formy organizacji spo�ecznej. Trzeba by�o zaprowadzi� 
  komunizm wsz�dzie, �eby -- kiedy ju� przeminie kilka pokole� -- ludzie
  zapomnieli, �e mo�liwe s� inne formy egzystencji. 

  Oto dlaczego druga wojna �wiatowa by�a dla Zwi�zku Radzieckiego niezb�dna.
  Stalin traktowa� j� jako etap w walce o ustanowienie komunizmu na ca�ym
  �wiecie. Obj�cie bowiem systemem komunistycznym ludzko�ci [...] by�o
  zaci�t� walk� o przetrwanie. Lenin bezustannie podkre�la�, �e rozszerzanie
  si� terytorialne jest warunkiem przetrwania komunizmu. Je�li ten warunek
  nie zostanie spe�niony, zginiemy. \m}
\pn
Historia potwierdzi�a s�owa Lenina. Ci, co pami�taj� czasy do roku 1989 nie
zapomn� jak wygl�da�a granica mi�dzy pa�stwami niemieckimi. Aby zapobiec
ucieczkom z NRD na Zach�d trzeba, by�o w sierpniu 1961 wznie�� Mur
Berli�ski, �eby powstrzyma� narastaj�c� fal� przej�� z Berlina Wschodniego
do Zachodniego, sk�d nast�pny krok prowadzi� do RFN. Trzeba by�o zaminowa�
�ab�, oddzieli� pa�stwa niemieckie i Berlin Zachodni zaoranym pasem ziemi
niczyjej i zwa�ami zasiek�w, zatrudni� tysi�ce stra�nik�w i ps�w, strzela�
do ka�dego kto pr�bowa� sforsowac te sza�ce, �eby znale�� si� po lepszej
stronie �wiata. 

Jaki by� fina� tej walki re�imu z d��eniem obywateli do lepszego losu?
Jesieni� 1989, tysi�ce obywateli NRD uda�y si� do pod pozorem turystyki do
Polski, Czchos�owacji i W�gier, �eby nast�pnie w stolicach tych pa�stw
prosi� o azyl w ambasadach RFN. Przetrwali tam czas jaki� koczuj�c, a� rz�d
w�gierski (jeszcze wtedy nominalnie proradziecki) otworzy� granic� z
Austri�. Przez t� wyrw� rzesze uciekinier�w run�y do Austrii i Niemiec. 9
listopada 1989 niespodziewanie, za spraw� �ywio�owego odruchu ludno�ci
Berlina Wschodniego, run�� Mur Berli�ski.%
 \note{\n Oto jak opisuje ten historyczny moment wsp�czesny historyk
niemiecki Stefan Wolle, podkre�laj�c wp�yw emigracji z NRD na upadek obozu
socjalistycznego. ,,Paradoksem historii jest to, �e akurat ci, kt�rzy nie
wierzyli w �adne zmiany i chcieli tylko uciec, dali impuls do zmian i w
ko�cu do zjednoczenia. Pami�tamy s�ynne zdj�cia z 1989r. T�umy uciekinier�w
na granicy austriacko-w�gierskiej, poci�gi z uciekinierami w Warszawie... To
by� ten pierwszy impuls.'' Tekst ,,Wygodna dyktatura'', s.~24, {\nit Gazeta
Wyborcza} 14-15 lutego 2004.}  
Nie dosz�oby, rzecz jasna, do upadku muru, po kt�rym nast�pi� upadek
imperium komunistycznego, gdyby za �ab� nie istnia� inny �wiat. A ten by nie
zaistnia�, gdyby powi�d� si� stalinowski plan podboju �wiata.

Przywo�a�em w obszernej opowie�ci przypadek ucieczek od komunizmu, �eby
przez ich dramatyzm tym mocniej zwr�ci� uwag� na znaczenie proces�w
migracji. Wed�ug metod przyj�tych przez Bank �wiatowy, migracje stanowi�
jeden z trzech g��wnych wska�nik�w globalizacji (pozosta�ymi s� skala handlu
mi�dzynarodowego i skala inwestycji zagranicznych w krajach rozwijaj�cych
si�). Je�li tak kolosalnych trzeba poczyna� politycznych, militarnych i
policyjnych, jak te podejmowane w obozie komunizmu, �eby uniemo�liwi�
ludziom w�dr�wki za lepszym �yciem to wida� jak pot�nym jest to d��enie
�ywio�em. A wi�c jak bardzo okre�la omo losy �wiata.

Z tego d��enia milion�w i milion�w emigrant�w powstaje jedna z g��wnych si�
nap�dowych globalizowania si� cywilizacji. O jej skali m�wi liczba 30
milion�w emigrant�w tylko do USA bezpo�rednio przed pierwsz� wojn� �wiatow�
(by�y to pod ka�dym wzgl�dem szczytowe lata globalizacji) i zbli�aj�ca si�
do tamtej liczba w okolicach roku 2000. 

Mora� za� w sprawie racjonalno�ci cywilizacji jest ten, �e w procesach
migracyjnych spotykaj� si� trzy si�y rozs�dku: (a) indywidualny
rozs�dek ludzi zmierzaj�cy do poprawy bytu, (b) racjonalno�� tych system�w
ekonomicznych i politycznych, dzi�ki kt�rej istnieje alternatywa do z�ego
losu we w�asnym kraju. 


\end 
ultra.cto.us.edu.pl/~zsi/thom/porozumiewanie.html
www.swps.edu.pl/jadwisin/8.htm
www.icslab.agh.edu.pl/~mrozo/PROJEKT/dokumentacja.html - komiwoja�er
web.pertus.com.pl/~zawalny/algorytmy.htm




