Józef Lubacz (PW)
O ontologiczności informatyki

Abstrakt

Chociaż trudno o jednoznaczną definicję informatyki, to niewątpliwie jest to dziedzina nauki i praktyki zajmująca się różnymi aspektami operowania informacją: jej wytwarzaniem, pozyskiwaniem, prezentacją, gromadzeniem, przetwarzaniem, komunikowaniem, stosowaniem, itd. Wobec tego, jakąkolwiek przyjmie się definicję informatyki, wszelkie rozważania jej dotyczące muszą, tak czy inaczej, odnosić się do pojęcie informacji, które zresztą także trudno zdefiniować.

W referacie dokonuje się rozróżnienia informacji od jej prezentacji, w podobnym duchu, w jakim rozróżnia się sąd i jego prezentację za pomocą określonych środków językowych. W tym ujęciu informatyka zajmuje się operowaniem informacją za pośrednictwem jej przedstawień.

Skupiono się na kwestii sposobu istnienia i funkcjonowania informacji w dwóch rodzajach aktywności twórczej: opisywania czegoś istniejącego (tego, „co jest”) oraz opisywania tego, co chcemy, aby powstało (tego, „co ma być”); inaczej mówiąc, rozróżnia się episteme od poiesis „aktywności informatycznej”. Odpowiednio do tego rozważa się różnicę pomiędzy rolą deskrypcyjną a rolą preskrypcyjną informacji, które są związane, między innymi, z różnymi kryteriami oceny efektów episteme i poiesis.

W szczególności zwrócono uwagę na to, że z episteme i poiesis są związane z odmienną interpretacją adekwatności informacji i tego, czego ona dotyczy: „informacja zgodna z czymś” vs. „coś zgodne z informacją”. Pokazano, że w kontekście klasycznej definicji prawdy rozróżnienie to można interpretować analogicznie do rozróżnienia prawdy epistemologicznej i prawdy ontologicznej.

Zasadniczy wniosek rozważań: dominujące podejście do problemów informatyki wykazuje „przechył” epistemologiczny (pomimo mody na „ontologie w informatyce”), podczas gdy istota wielu problemów informatyki ma charakter ontologiczny (powiązany z epistemologicznym).

Możliwość komentowania jest wyłączona.